Interpelacja w sprawie wykorzystywania przez samorządy gmin dochodów z opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

Interpelacja w sprawie wykorzystywania przez samorządy gmin dochodów z opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

W dniu 20 lipca 2016 roku Poseł Małgorzata Zwiercan złożyła interpelację poselską do Ministra Zdrowia Pana Konstantego Radziwiłła w sprawie wykorzystywania przez samorządy gmin dochodów z opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

Szanowny Panie Ministrze!

            Zgodnie z art. 111.1 Ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, gminy pobierają opłatę za wydawanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Służy to, w myśl ustawy, pozyskiwaniu dodatkowych środków na finansowanie zadań określonych w art. 41ust. 1.

        Dane uzyskane od Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych pozwalają stwierdzić, że w 98% gmin środki te nie są dodatkowymi, tylko jedynymi, przeznaczanymi na realizację określonych zadań. Taka sytuacja wymusza szczególną dbałość o efektywne gospodarowanie wpływami z tzw. „korkowego”. Rocznie wynoszą one w skali kraju ponad 700 milionów złotych, co niemal dwukrotnie przewyższa roczne nakłady Narodowego Funduszu Zdrowia na leczenie osób uzależnionych od alkoholu.

        Istotne dla przedmiotu interpelacji są sprawozdania z wykonania ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, dane opublikowane przez Najwyższą Izbę Kontroli, Krajową Radę Regionalnych Izb Obrachunkowych oraz Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Dane te wskazują, że zakres nieprawidłowości związanych z finansowaniem zadań w ramach gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz gminnych programów przeciwdziałania narkomanii jest znaczący. Zastrzeżenia dotyczą przede wszystkim finansowania inicjatyw o znikomej, bądź niepotwierdzonej skuteczności, zadań incydentalnych, a także niezgodnych z ustawą.

            W toku prac Parlamentarnego Zespołu ds. Rozwiązywania Problemów Uzależnień, którego jestem przewodniczącą, eksperci i specjaliści dziedziny zapobiegania uzależnieniom wskazywali na potrzebę doprecyzowania obowiązujących przepisów. Niezbędne jest jednoznaczne wskazanie obowiązku finansowania konkretnych przedsięwzięć gminy z przedmiotowych środków. Jednym z proponowanych rozwiązań było podniesienie rangi prawnej i egzekwowanie realizacji wydawanym co roku przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Rekomendacjom do realizowania i finansowania gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Inną z propozycji było doprecyzowanie katalogu konkretnych inicjatyw, możliwych do realizacji w ramach zadań wymienionych art. 41 ust. 1. ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

       Przedstawione kwestie wskazują na niejednoznaczność i nieskuteczność obowiązujących przepisów. W związku z powyższym, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

  1. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wprowadzenie mechanizmów umożliwiających efektywne egzekwowanie prawidłowej realizacji zadań zgodnych z art. 41ust. 1. przedmiotowej ustawy w ramach gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie?
  2. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje sprecyzowanie katalogu zadań wymienionych art. 41 ust. 1. ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie?

 

Z poważaniem

Poseł Małgorzata Zwiercan

      W dniu 25 sierpnia Poseł Małgorzata Zwiercan otrzymała odpowiedź na interpelację w sprawie wykorzystywania przez samorządy gmin dochodów z opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

      Odnosząc się do realizacji i wykorzystania przez samorządy województw i gmin dochodów z opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych należy zaznaczyć, że kwestie dotyczące dyscypliny finansowej w jednostkach samorządu terytorialnego nie należą do zakresu kompetencji Ministra Zdrowia. Niemniej jednak, w celu poprawy jakości działań podejmowanych przez gminy, finansowanych ze środków uzyskanych z wydanych zezwoleń na sprzedaż alkoholu, Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, jednostka podległa Ministrowi Zdrowia, prowadzi w gminach działania edukacyjne i wspierające w ramach Narodowego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (cel strategiczny 6.0.0.0 Poprawa jakości działań podejmowanych przez gminy w ramach gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz ograniczenie wydatkowania środków finansowych na zadania niezwiązane z profilaktyką i rozwiązywanie problemów alkoholowych).

      Zgodnie z treścią przepisu art. 182 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2016 r. poz. 487) dochody z opłat za zezwolenia wydane na podstawie art. 18 lub art. 181 oraz dochody z opłat określonych w art. 111 powinny być wykorzystywane będą na realizację gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz gminnych programów przeciwdziałania narkomanii, o których mowa w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, i nie mogą być przeznaczane na inne cele. Oznacza to, że kwota środków finansowych niewykorzystanych w danym roku budżetowym powinna zwiększyć pulę środków przeznaczonych w następnym roku na realizację gminnych programów. Z uwagi na fakt, że przepis art. 182 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie pozwala na przeznaczenie środków pochodzących z opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na inne cele niż realizacja zadań gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz gminnych programów przeciwdziałania narkomanii konieczne jest powiększenie w kolejnym roku budżetowym kwoty na realizację ww. programów o środki w wysokości niewydatkowanej w roku poprzednim.

       Jednocześnie pragnę zauważyć, że powyższe wyjaśnienia zostały uznane przez Najwyższą Izbę Kontroli i wniosek dotyczący przedmiotowej kwestii jest traktowany jako zrealizowany w inny sposób, tj. bez potrzeby zmiany w prawie (pismo Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia 10 lipca 2015 r., znak: KPK-KPP.454.007.2015.EJS).

Z poważaniem

           Z upoważnienia

       MINISTRA ZDROWIA

    PODSEKRETARZ STANU

        Katarzyna Głowala

Ta strona używa ciasteczek Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close