Interpelacja w sprawie zmian w przepisach dotyczących funkcjonowania placówek zapewniających całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku prowadzonych w ramach działalności gospodarczej lub statutowej.

Interpelacja w sprawie zmian w przepisach dotyczących funkcjonowania placówek zapewniających całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku prowadzonych w ramach działalności gospodarczej lub statutowej.

        W dniu 17 października 2016 r. Poseł Małgorzata Zwiercan wystosowała interpelację do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Pani Elżbiety Rafalskiej w sprawie zmian w przepisach dotyczących funkcjonowania placówek zapewniających całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku prowadzonych w ramach działalności gospodarczej lub statutowej.

Szanowna Pani Minister!

       Obowiązujące przepisy Ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz przepisy wykonawcze do ustawy regulują kwestie funkcjonowania oraz określają standardy dotyczące świadczenia usług opiekuńczych i bytowych w placówkach prowadzonych w ramach działalności gospodarczej lub statutowej zapewniających całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku.

        Według przytoczonych przepisów, wymogiem do prowadzenia wspomnianego rodzaju placówki, jest uzyskanie zezwolenia Wojewody, który sprawuje nadzór i kontrolę w zakresie określonych w ustawie standardów usług oraz praw przebywających w placówce osób.

       Przepisy te, określają również wysokość kar pieniężnych nakładanych na prowadzących całodobowe placówki bez zezwolenia wojewody. Kary te są w wysokości od 10 000 zł do 20 000 zł, oraz w przypadku uprawomocnienia się decyzji o nałożeniu kary pieniężnej i nie zaprzestania działalności placówki w wysokości 40 000 zł.

       Niestety, mimo istnienia szczegółowych zasad funkcjonowania, organizacji i kontroli placówek działających w ramach działalności gospodarczej lub statutowej, prowadzących całodobową opiekę nad osobami starszymi, a także nakładanych na placówki prowadzone bezprawnie kar finansowych, wciąż odnotowuje się przypadki naruszeń w tym obszarze, zagrażające zdrowiu i życiu ich podopiecznych.

       Ostatnie wydarzenia, które miały miejsce w miejscowościach Zgierz oraz Wolice, są dramatycznym przykładem, że rozwiązania, które funkcjonują nie stanowią wystarczającego zabezpieczenia otrzymania przez osoby starsze, w przedmiotowych placówkach opieki zgodnej ze standardami określonymi w ustawie o pomocy społecznej.

      W związku z powyższym, zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedzi  na następujące pytania:

  1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi prace nad zmianami w ustawie o pomocy społecznej w części regulującej funkcjonowanie placówek całodobowej opieki prowadzonej w ramach działalności gospodarczej lub statutowej, które pozwoliłyby zwiększyć bezpieczeństwo i poszanowanie osób starszych?
  2. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi prace nad zmianami dążącymi do wyeliminowania procederu omijania przez nieuczciwych przedsiębiorców ustanowionych przepisów i rejestrowania placówek, których działalność polega na całodobowej opiece, a które nie spełniają określonych w ustawie wymogów, jako inne działalności np. noclegownie?
  3. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje zwiększyć wysokość kar finansowych bądź wprowadzić inne, pozafinansowe kary, jak np. pozbawienie wolności, za brak zezwolenia Wojewody na prowadzenie placówki zapewniającej opiekę całodobową działającą w ramach działalności gospodarczej lub statutowej, mając na względzie, że obecne kary wydają się być niewystarczające, tj. nie chronią przed popełnieniem przestępstwa?

Z poważaniem

Małgorzata Zwiercan

17 listopada 2016 r.  Poseł Małgorzata Zwiercan otrzymała odpowiedź na swoja interpelację  w sprawie zmian w przepisach dotyczących funkcjonowania placówek zapewniających całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku prowadzonych w ramach działalności gospodarczej lub statutowe.

       Działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku może być prowadzona po uzyskaniu zezwolenia wojewody. Wymóg uzyskana zezwolenia dotyczy też placówek prowadzonych w ramach działalności statutowej przez Kościół Katolicki, inne kościoły, związki wyznaniowe oraz organizacje społeczne, fundacje i stowarzyszenia.

      Standardy działalności placówek zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku uregulowane są        w art. 67 – 69 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz.930 i poz. 1583). Standardy te zawierają normy dotyczące usług opiekuńczych i bytowych, prowadzenia przez placówkę określonej dokumentacji, odpowiedniego oznakowania obiektu. W ww. przepisach znajdują się też wymogi pod adresem podmiotu prowadzącego placówkę (np. obowiązek przedstawienia tytułu prawnego do nieruchomości, na której ma być prowadzona placówka, czy informacji z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności osoby kierującej placówką). Wszystkie wymogi powinny być spełnione zanim podmiot zacznie przyjmować podopiecznych.

      Podmiot prowadzący bez zezwolenia placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, w której przebywa więcej niż 10 osób – podlega karze pieniężnej w wysokości 20 tys. zł. Kara może być ponowiona  – w razie niezaprzestania prowadzenia placówki wojewoda nakłada kolejną karę w wysokości 40 tys. zł.

       W postępowaniach dotyczących ustalenia prowadzenia działalności bez zezwolenia bada się rodzaj faktycznie prowadzonej działalności i jej zakres (całodobowa opieka nad osobami niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi lub osobami w podeszłym wieku). Nazwa przyjęta dla danej placówki (dom opieki, dom spokojnej starości, pensjonat, schronisko, noclegownia itp.) nie ma decydującego znaczenia dla ustalenia obowiązku uzyskania zezwolenia, gdyż konstrukcja art. 67 wskazuje na działalność rzeczywiście prowadzoną, a nie na deklarację podmiotu prowadzącego. Powyższy przepis pozwala więc na karanie podmiotów, które chciałyby ominąć wymogi ustawy.

       W przypadku stwierdzenia zagrożenia życia lub zdrowia osób przebywających w ww. placówce prowadzonej bez zezwolenia wojewoda może, poza nałożeniem kary pieniężnej, wydać decyzję nakazującą wstrzymanie prowadzenia tej placówki, z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności, do czasu uzyskania zezwolenia.

      W razie nałożenia kary pieniężnej wojewoda przedstawia osobom przebywającym w placówce oraz, w ramach posiadanych informacji, członkom rodziny, opiekunom prawnym, kuratorom osób przebywających w placówce wyciąg z rejestru placówek zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, z danymi teleadresowymi placówek z terenu województwa.

     W przypadku pilnej konieczności zapewnienia pomocy osobom przebywającym w placówce, w stosunku do której wojewoda wydał decyzję nakazującą wstrzymanie prowadzenia  placówki, wojewoda koordynuje działania zmierzające do zabezpieczenia niezbędnej pomocy osobom potrzebującym, przy udziale kierownika ośrodka pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na położenie placówki.

      Wskazany powyżej tryb polegający na nakazaniu wstrzymania prowadzenia  placówki został zastosowany w roku bieżącym przez właściwych Wojewodów między innymi do placówek w Zgierzu i Wolicy.

      Kontrole w placówkach zapewniających całodobową opiekę prowadzone są na podstawie ustawy o pomocy społecznej przez inspektorów właściwych ze względu na miejsce położenia placówki urzędów wojewódzkich.

      Wojewoda w związku z przeprowadzanym postępowaniem kontrolnym ma prawo do:

1)    żądania informacji, dokumentów i danych, niezbędnych do sprawowania kontroli;

2)    swobodnego wstępu w ciągu doby do obiektów i pomieszczeń jednostki kontrolowanej;

3)    przeprowadzania oględzin obiektów, składników majątku kontrolowanej jednostki oraz przebiegu określonych czynności objętych obowiązującym standardem;

4)    żądania od pracowników kontrolowanej jednostki udzielenia informacji w formie ustnej       i pisemnej w zakresie przeprowadzanej kontroli;

5)    wzywania i przesłuchiwania świadków;

6)    zwrócenia się o wydanie opinii biegłych i specjalistów z zakresu pomocy społecznej.

      W ramach stałej współpracy z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wydziały polityki społecznej urzędów wojewódzkich na bieżąco zgłaszają swoje problemy     w zakresie kontroli takich placówek, co niejednokrotnie skutkuje zmianą przepisów prawa usprawniających pracę służb kontrolnych wojewody. W celu wyeliminowania przypadków utrudniania czy udaremniania prowadzonych kontroli wprowadzono do ustawy o pomocy społecznej przepisy stanowiące  o obowiązku zapewnienia wsparcia przez Policję (art. 127a ustawy o pomocy społecznej).

            Głównym celem administracyjnych kar pieniężnych przewidzianych przez ustawę           o pomocy społecznej jest doprowadzenie do takiej sytuacji, w której podmiot prowadzący placówkę bez zezwolenia przywraca stan zgodny z obowiązującymi przepisami, tj. zaprzestaje jej dalszego prowadzenia lub uzyskuje przedmiotowe zezwolenie wojewody.

       Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie są jedynymi, które umożliwiają karanie podmiotów prowadzących działalność zagrażającą życiu i zdrowiu osób starszych czy niepełnosprawnych. Przestępstwa popełniane w tym zakresie ścigane są na podstawie przepisów kodeksu karnego. Ponadto art. 225 § 4 Kodeksu karnego penalizuje udaremnianie lub utrudnianie wykonania czynności służbowych osobie upoważnionej do przeprowadzania czynności w zakresie nadzoru i kontroli w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej lub w placówkach zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku.

       Z uwagi na fakt, że problem nieprawidłowości świadczenia usług i naruszania praw osób przebywających w niektórych placówkach opieki całodobowej jest poważny, w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opracowywane są niezbędne rozwiązania prawne w zakresie zmiany przepisów odnoszących się do działalności placówek całodobowej opieki.

Ta strona używa ciasteczek Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close