Interpelacja w sprawie systemu poboru i dystrybucji środków pozyskiwanych przez samorządy województw z opłat za hurtowy obrót napojami alkoholowymi.

Interpelacja w sprawie systemu poboru i dystrybucji środków pozyskiwanych przez samorządy województw z opłat za hurtowy obrót napojami alkoholowymi.

W dniu 24 lipca Poseł Małgorzata Zwiercan wystosowała interpelację do Prezesa Rady Ministrów Beaty Szydło w sprawie systemu poboru i dystrybucji środków pozyskiwanych przez samorządy województw z opłat za hurtowy obrót napojami alkoholowymi.

Szanowna Panie Premier,

 

Na podstawie art.92 ust.1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi za wydawanie zezwoleń na hurtowy obrót napojami alkoholowymi pobierane są opłaty. Środki te wykorzystywane są przez zarządy województw na zadania określone w art.93 ust. 1.

Istniejący model pozyskiwania środków jest przyczyną znaczących dysproporcji w ich wysokości pomiędzy województwami. W praktyce podmioty prowadzące hurtowy obrót napojami alkoholowymi zarejestrowane są na terenie jednego województwa, obejmując zasięgiem swojej działalności obszar kilku z nich. Na podstawie danych za lata 2013-2014, średnie przychody z tytułu wnoszonej opłaty w przeliczeniu na 1 mieszkańca polski wyniosły 0,76zł. Dwanaście województw osiągnęło przychody poniżej tej wartości, natomiast większość środków pozyskały tylko 4 województwa. Dysproporcje sięgają ponad trzydziestokrotności pozyskiwanych środków, np. w województwie podkarpackim kwota ta wyniosła w przeliczeniu na 1 mieszkańca 0,11zł, a w województwie wielkopolskim 4,13zł. Taki model podziału środków nie tylko jest niesprawiedliwy, ale uniemożliwia również efektywne wykonywanie nałożonych obowiązków przez województwa o niskich dochodach z tego tytułu.

Przedstawione kwestie negatywnie wpływają na system przeciwdziałania uzależnieniom. W związku z powyższym, zwracam się do Pani Premier z pytaniem:

  1. Czy rząd planuje scentralizować system poboru i dystrybucji środków pozyskiwanych przez samorządy województw z opłat za hurtowy obrót napojami alkoholowymi?

 

Z poważaniem
Poseł Małgorzata Zwiercan

 

 

12 września 2017 roku Poseł Małgorzata Zwiercan otrzymała odpowiedź na swoją interpelację w sprawie  w sprawie systemu poboru i dystrybucji środków pozyskiwanych przez samorządy województw z opłat za hurtowy obrót napojami alkoholowymi.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (dalej ustawa), organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego są obowiązane do podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy. Zadania w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi wykonuje się przez odpowiednie kształtowanie polityki społecznej (art. 2 ustawy). Zadania te  są realizowane zgodnie z Narodowym Programem Zdrowia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy samorząd województwa realizuje zadania, o których mowa powyżej w postaci wojewódzkiego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych stanowiącego część strategii wojewódzkiej w zakresie polityki społecznej, uwzględniającego cele operacyjne dotyczące przeciwdziałania uzależnieniu od alkoholu, określone w Narodowym Programie Zdrowia.
Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości do 18% alkoholu może być prowadzony tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez marszałka województwa. Organ ten wydaje zezwolenia na obrót hurtowy przedsiębiorcom posiadającym siedziby na terenie województwa (art. 9 ust. 3 ww. ustawy). Za wydanie powyższych zezwoleń oraz decyzji zmieniających pobierane są opłaty, które wnoszone są na rachunek organu wydającego zezwolenie tj. właściwego marszałka województwa, ze względu na siedzibę przedsiębiorcy (art.92 ust 1 i 2 ww. ustawy).
Na podstawie art. 93 ust. 1 i 2 opłaty, o których mowa powyżej, mogą być wykorzystane przez zarządy województw wyłącznie na finansowanie:
1) zadań określonych w art. 4 ust. 1 ustawy;
2) zadań określonych w Wojewódzkim Programie, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii;
3) zadań realizowanych przez placówkę wsparcia dziennego, o której mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w ramach wojewódzkich programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz Wojewódzkiego Programu, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Zarządy województw mogą zlecać, w drodze porozumień, jednostkom samorządu powiatowego zadania z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przekazywać środki finansowe na ich realizację.
Jak wynika ze Sprawozdania z wykonania ustawy z o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r., opracowanego przez Ministra Zdrowia w 2015 r., finansowanie realizacji zadań wynikających z ustawy odbywa się przede wszystkim w ramach środków zapisanych w klasyfikacji budżetowej w rozdziale 85154 – przeciwdziałanie alkoholizmowi. Ponadto ww. zadania finansowane są z budżetów jego realizatorów, jednak w wielu wypadkach zadania te są częścią szerszych programów czy projektów, bardzo trudno jest więc wydzielić środki ściśle związane z realizacją ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Na realizację zadań na poziomie wojewódzkim oraz gminnym samorządy, oprócz środków własnych, dysponują środkami pobranymi z tytułu opłat określonych w przepisach ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi:
1) na poziomie samorządu wojewódzkiego – w ramach środków uzyskanych przez samorządy wojewódzkie z opłat za wydanie zezwoleń na hurtowy obrót napojami o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwem, a także napojów zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu;
2) na poziomie samorządu gminnego – w ramach środków uzyskanych przez gminy z opłat za korzystanie z zezwoleń na detaliczną sprzedaż alkoholu.
Uprzejmie informuję, że w Ministerstwie Rozwoju dokonywany jest przegląd wielu aktów prawnych z punktu widzenia możliwości zniesienia nadmiernych barier administracyjnych czy też nadmiernych obowiązków sprawozdawczych, w tym również przedmiotowej ustawy. Jednak kwestia zmian systemu poboru i dystrybucji pozyskiwanych przez samorządy województw z opłat za zezwolenia na hurtowy obrót napojami alkoholowymi o zawartości do 18% alkoholu pozostaje poza zakresem aktualnych prac.
Zagadnienie to wymaga bardzo wnikliwej analizy danych będących w posiadaniu Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, instytucji podległej ministrowi do spraw zdrowia.         Jednymi z głównych jej zadań jest bowiem udzielanie merytorycznej pomocy samorządom, instytucjom, stowarzyszeniom oraz osobom fizycznym, realizującym zadania związane z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych, oraz zlecanie i finansowanie realizacji tych zadań. PARPA opiniuje i przygotowuje projekty aktów prawnych oraz planów działań w zakresie polityki dotyczącej alkoholu i problemów alkoholowych.
Mając na uwadze powyższe, ze względu na kompetencje wynikające z zakresu omawianego zagadnienia, kluczowe w odniesieniu do tej problematyki powinno być stanowisko Ministerstwa Zdrowia oraz PARPA.

Z poważaniem
z up. Ministra Rozwoju i Finansów
Mariusz Haładyj
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju

Ta strona używa ciasteczek Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close