Interpelacja w sprawie likwidacji części B ministerialnego wykazu czasopism.

Interpelacja w sprawie likwidacji części B ministerialnego wykazu czasopism.

W dniu 21 grudnia 2017 roku Poseł Małgorzata Zwiercan wystosowała interpelację do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Pana Jarosława Gowina w sprawie likwidacji części B ministerialnego wykazu czasopism.

 

Szanowny Panie Ministrze,

 

z niepokojem przeczytałam informację o projekcie Ustawy o Szkolnictwie Wyższym 2.0 zakładającym m.in. likwidację części B ministerialnego wykazu czasopism. Dziwi mnie, że przy takim nacisku polskiego rządu na narodowe wartości, nie dbamy o wymianę informacji naukowej w języku narodowym.

Zgadzam się z wieloma głosami podkreślającymi, że dla nauk humanistycznych i społecznych język narodowy ma szczególne znaczenie, bo buduje tożsamość narodową i umacnia społeczne wartości.

Oczywiście wymiana myśli akademickiej w języku angielskim też jest niezwykle ważna, ale w moim przekonaniu nie powinna być głównym kierunkiem rozwoju polskiej nauki.

Przyjęcie do oceny parametrycznej dyscyplin naukowych oraz oceny pracowników naukowych wyłącznie tekstów z bazy Web od Science lub Scopus  będzie prowadziło do zubożenia polskiej tożsamości naukowej.

Biorąc pod uwagę jak ważne dla rozwoju polskiej nauki są czasopisma z listy B, z których poza ścisłym środowiskiem naukowym korzystają takie osoby czerpiące z nauk humanistycznych i społecznych jak pedagodzy, nauczyciele czy studenci, mam nadzieję, że pozostaną one nadal w systemie naukowym.

Podnoszenie jakości polskiej nauki jest zabiegiem niezwykle istotnym, ale można go uzyskać poprzez, np. zaostrzenie wymagań wobec czasopism naukowych, a nie orientację narodowej nauki na globalną komercję.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

  1. Dlaczego ministerstwo chce likwidacji części B ministerialnego wykazu czasopism?
  2. W jaki sposób ta zmiana wpłynie wg ministerstwa pozytywnie na polską naukę i rozwój polskiej tożsamości naukowej?

 

 

Z poważaniem

Poseł Małgorzata Zwiercan

 

W dniu 8 lutego 2018 roku Poseł Małgorzata Zwiercan otrzymała odpowiedź na swoja interpelacje w sprawie  „likwidacji części B ministerialnego wykazu czasopism”.

Ocena czasopism jest jednym z najważniejszych instrumentów polityki naukowej, wpływa bowiem na kształtowanie wzorów publikacyjnych, a więc bezpośrednio przekłada cele polityki naukowej na zachowania naukowców. Dotychczasowa polityka kierowała główny nurt publikacyjny do obiegu lokalnego, czego efektem było uwzględnianie, przy ocenie jednostek naukowych, publikacji mających śladowy wpływ na globalny stan badań naukowych. Ich wysoka punktacja w obecnym wykazie czasopism nie ma merytorycznego uzasadnienia. Przy czym idea modyfikacji zasad tworzenia wykazu czasopism nie zakłada pomniejszenia ważnej roli języka ojczystego. Czasopisma, w których artykuły pisane są po polsku również są indeksowane w międzynarodowych bazach naukowych. Dobrymi przykładami polskich czasopism notowanych w bazach międzynarodowych są: „Diametros” (filozofia), „Scienta et Fides” (teologia), „Teksty Drugie” (teoria literatury) osiągające wyjątkowo wysokie notowania wpływu w bazach międzynarodowych. Modyfikacja zasad tworzenia wykazu czasopism nie oznacza także, że zabraknie na tym wykazie najlepszych polskich czasopism humanistycznych wydawanych w języku polskim lub innych językach. Przede wszystkim należy podkreślić, że w bazie Scopus jest aktualnie indeksowanych 108 czasopism, w których publikowane są artykuły w języku polskim, a całościowo w bazie tej jest indeksowanych 358 polskich czasopism. Oznacza to, że w bazie Scopus indeksowane są między innymi takie czasopisma jak „Język Polski”, „Teksty drugie”, „Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej” , „Kwartalnik Historii Żydów”, „Ekonomista”, „Filozofia Nauki”.
Również badania nad wzorami publikacyjnymi w naukach humanistycznych i społecznych nie potwierdzają zaniku badawczych tradycji językowych w krajach nieanglojęzycznych. Jest zgoła odmiennie: w krajach takich badacze z nauk humanistycznych publikują równolegle w językach narodowych i w języku angielskim. W roku 2014 publikacje w języku angielskim stanowiły 78% publikacji wszystkich publikacji z nauk humanistycznych i społecznych badaczy z Flandrii (po niderlandzku opublikowanych było 16% wszystkich publikacji). W Finlandii publikacje po angielsku stanowiły 68%, w Norwegii 61%, w Czechach 26%, w Słowacji 25%, a w Polsce 17%.
Bez pokazania światu wyników badań polskich, pozostaje one niewidoczna w głównym nurcie badań m.in. humanistycznych i społecznych. Jedyną szansą na wyjście z naukowych peryferii dla wielu dyscyplin zwłaszcza w naukach społecznych i humanistycznych jest wyjście poza hermetyczny krąg lokalnego środowiska naukowego i poddanie się rzetelnej krytyce międzynarodowej.
Kierunek zmian proponowany w projekcie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wpisuje się szerokie spektrum działań zmierzających do pokazania dokonań badaczy polskich na arenie międzynarodowej (np. utworzenie NAWA czy docenienie umiędzynarodowienia w algorytmie finansowania publicznych uczelni) oraz otwarcia nauki z jednej strony na świat zewnętrzny (Ustawa o Innowacyjności), ale również na globalny świat nauki. Brak polskich badań nad polską i europejską historią oraz kulturą prezentowanych w czasopismach o międzynarodowym zasięgu powoduje, że polski punkt widzenia na sprawy ważne dla tworzenia europejskiej tożsamości jest niezauważalny czy pomijany w międzynarodowych dyskursie. Nieobecność polskich naukowców na arenie międzynarodowej prowadzi do tego, że są nam narzucone inne narracje, które mogą marginalizować znaczenie polskiej kultury i historii. Powinnością badaczy zorientowanych na kulturę narodową oraz historię regionalną winno być nie tylko badanie lokalnych ojczyzn w sposób cechujący się doskonałością naukową, ale również pokazywanie światu wyników swoich badań oraz bogactwa polskiej kultury i prezentowanie na forum międzynarodowym polskiej racji stanu.
Prezentowane w projekcie ustawy rozwiązania nie likwidują lokalnego dyskursu naukowego, a jedynie nadają mu charakter uzupełniający/dodatkowy. Wskazują, że naukowcy – niezależnie od dyscypliny – powinni publikować wyniki badań na możliwie szerokim forum, tak, aby ich prace (finansowane z pieniędzy podatników) miały możliwie największe oddziaływanie kulturotwórcze, na rozwój wiedzy, rozumienie świata i przyczyniały się do zwiększania prestiżu polskich uczelni, instytutów badawczych oraz instytutów PAN.
Na potrzeby ewaluacji minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia sposób ustalania wykazów wydawnictw i czasopism naukowych. Podstawą do budowy wykazu czasopism punktowanych będzie uznana międzynarodowa baza bibliograficzna. Wykaz wydawnictw będzie przygotowywany we współpracy Komisji Ewaluacji Nauki, ekspertów zewnętrznych oraz Biblioteki Narodowej i będzie obejmował tylko uznane wydawnictwa.
Ponadto Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zamierza uruchomić w roku 2018 program wsparcia dla wydawców polskich czasopism naukowych o wysokim poziomie naukowym publikowanych w nich artykułów naukowych w celu podniesienia poziomu praktyk wydawniczych i edytorskich umożliwiających wejście tych czasopism w międzynarodowy obieg naukowy oraz ich indeksację w międzynarodowych bazach czasopism naukowych
Polskie czasopisma spełniające wymogi (dobre praktyki wydawnicze) będą mogły ubiegać się o wsparcie w ramach tego programu. Do konkursu będą mogą być zgłoszone projekty obejmujące finansowanie działań podnoszących na najwyższy poziom jakość praktyk wydawniczych, wdrożenie cyfrowych identyfikatorów publikacji i autorów, zwiększenie umiędzynarodowienia oraz przystosowanie do indeksowania czasopism w międzynarodowych bazach bibliograficznych o największym zasięgu. Czasopisma wyłonione w ramach tego programu będą uwzględnione przy ewaluacji przeprowadzonej w 2021 r. Za publikacje w tych czasopismach będą przyznawane punkty w wysokości analogicznej jak dla najniżej punktowanych czasopism z wykazu. Ponadto w ewaluacji będzie przyznana zryczałtowana liczba punktów za artykuły wydane w pozostałych czasopismach naukowych.
Program będzie szansą dla polskich czasopism, które mają rzeczywiste znaczenie dla polskiego środowiska naukowego oraz włączają się w globalny obieg myśli w swojej dyscyplinie. Jest to szczególnie istotne dla czasopism z zakresu nauk humanistycznych i społecznych.

 

Ta strona używa ciasteczek Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close