Interpelacja w sprawie zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych Polaków.

Interpelacja w sprawie zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych Polaków.

W dniu 11 stycznia 2018 roku Poseł Małgorzata Zwiercan wystosowała interpelację do Ministra Infrastruktury i Budownictwa Pana Andrzeja Adamczyka w sprawie zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych Polaków.

 

Szanowny Panie Ministrze,

 

27 września 2016 r. Rada Ministrów zaakceptowała uchwałę nr 115/2016 w sprawie przyjęcia Narodowego Programu Mieszkaniowego.

Zgodnie z opisem Narodowy Program Mieszkaniowy ma wprowadzać rozwiązania zwiększające dostępność mieszkań, zwłaszcza dla rodzin o przeciętnych i niskich dochodach. Program ten ma na celu, jak czytamy na stronie ministerstwa, „przełamanie negatywnych tendencji demograficznych”.

Jednak wśród głównych celów Programu brakuje jednoznacznych wyznaczników, które mogą sprzyjać poprawie sytuacji demograficznej.

Sytuacja mieszkaniowa w naszym kraju nie jest zbyt optymistyczna. Bezdomność, eksmisje na bruk, trudne warunki mieszkaniowe to codzienność ciągle jeszcze sporej grupy Polaków.

W zasobach polskich gmin nadal brakuje lokali, które zabezpieczyłyby potrzeby mieszkaniowe rodzin. Niestety dotyczy to również rodzin z małymi dziećmi, które nie mają swojego domu lub mieszkają w lokalach o bardzo złym stanie technicznym.

Problem bezdomności w szczególny sposób dotyczy młodych ludzi opuszczających placówki opiekuńczo-wychowawcze lub korzystających z innych formy pieczy zastępczej, którzy w kwestii mieszkaniowej pozostają bez opieki państwa. Mieszkanie diametralnie mogłoby zmienić ich życie
i dać im tzw. „dobry start”.

W związku z powyższym proszę o informacje:

  1. Czy ministerstwo planuje uszczegółowienie celów Narodowego Programu Mieszkaniowego tak, by rodziny z nieletnimi dziećmi były traktowane w sposób priorytetowy?
  2. Czy ministerstwo planuje zmiany w prawie, które pozwoliłyby na zwiększenie
    lub udoskonalenie systemu gospodarowania zasobami mieszkalnymi polskich gmin?
  3. Czy ministerstwo planuje zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych młodych ludzi,
    którzy opuszczają placówki opiekuńczo-wychowawcze lub kończących korzystanie z innych formy pieczy zastępczej?

 

 

Z poważaniem

Poseł Małgorzata Zwiercan

 

20 lutego 2018 roku Poseł Małgorzata Zwiercan otrzymała odpowiedź na swoją interpelację w sprawie zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych Polaków.

1. Uszczegółowienie celów Narodowego Programu Mieszkaniowego
Założeniem Narodowego Programu Mieszkaniowego (NPM), przyjętego przez rząd we wrześniu 2016 roku, było stworzenie warunków dla lepszego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych obywateli w kontekście m. in. wyzwań demograficznych. Jednym z głównych celów nowej polityki mieszkaniowej jest zatem zwiększenie dostępu do mieszkań dla osób o dochodach uniemożliwiających obecnie nabycie lub wynajęcie mieszkania na zasadach komercyjnych. Działania zmierzające do osiągnięcia tego celu obejmują także poprawę sytuacji mieszkaniowej rodzin wielodzielnych, dla których problemem jest nie tylko dostępność mieszkań, ale również ograniczona oferta lokali o metrażu zapewniającym godne warunki życia takim rodzinom.
Wdrażane przez rząd instrumenty w ramach pakietu „Mieszkanie+” (stanowiącego podstawowy pakiet rozwiązań NPM) obejmują wsparcie budowy mieszkań na wynajem przy wykorzystaniu funduszy inwestycyjnych, ale także zapewnienie możliwości sfinansowania budowy mieszkań komunalnych i czynszowych (TBS) w ramach programu społecznego budownictwa czynszowego. Kryteria brane pod uwagę przy naborze najemców we wszystkich wspomnianych działaniach preferują model rodziny wielodzietnej poprzez przyznanie jej pierwszeństwa w uzyskaniu mieszkania. Narodowy Program Mieszkaniowy, pomimo braku wprost określonego celu wspierania rodzin wychowujących dzieci niepełnoletnie, jest skrojony na potrzeby takich rodzin. W związku z powyższym obecnie nie zakłada się zmian treści Narodowego Programu Mieszkaniowego obejmujących uszczegółowienie celów programu.
Warto przy okazji podkreślić, że w wyniku planowanej reorganizacji polityki mieszkaniowej państwa w najbliższym czasie zostaną określone nowe kierunki realizacji istotnych dla rozwoju mieszkalnictwa działań, które będą również skutkowały podjęciem kluczowych rozstrzygnięć dotyczących instrumentów wsparcia mieszkaniowego dla polskich rodzin. Wiodącą rolę w tym zakresie będzie miała powołana w dniu 29 stycznia br. Rada Mieszkalnictwa, której przewodniczy Prezes Rady Ministrów Mateusz Morawiecki.
2. Poprawa systemu gospodarowania zasobami mieszkaniowymi gmin
Jedną z podstawowych inicjatyw legislacyjnych rządu, wdrażających Narodowy Program Mieszkaniowy, jest przyjęty przez RM w dniu 28 grudnia ub. r. projekt ustawy o zmianie ustawy o finansowym wsparciutworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych, ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 2192). Projekt w trakcie pierwszego czytania w Sejmie RP skierowany został do sejmowej Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. Należy podkreślić, że w oczekującej obecnie na podpis Prezydenta RP nowelizacji ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 888, z późn. zm.) podkreślono kompetencje Prezesa Rady Ministrów w zakresie koordynacji i kontroli realizacji polityki mieszkaniowej państwa.
Inicjatywa legislacyjna kompleksowo odnosi się do tych rozwiązań finansowych i regulacyjnych, które dotyczą rozwoju i funkcjonowania zasobu mieszkań na wynajem o ograniczonym czynszu, będących częścią mieszkaniowego zasobu gminy lub powstających z zaangażowaniem finansowym jednostek samorządu terytorialnego przy wsparciu finansowym budżetu państwa. Celem nowelizacji jest przyznanie gminom instrumentów umożliwiających racjonalne gospodarowanie ich zasobem mieszkaniowym, a w konsekwencji zaspokajanie podstawowych potrzeb mieszkaniowych osób zagrożonych wykluczeniem społecznym ze względu na niskie dochody lub szczególnie trudną sytuację życiową. Pomoc ta w świetle proponowanych zmian, poprzez większą rotację lokatorów i urealnienie kolejek osób oczekujących na przydział mieszkania, trafiać ma do osób najbardziej potrzebujących, które we własnym zakresie nie mogą zapewnić sobie lokalu.
Służyć temu ma m. in. możliwość weryfikacji przez gminę dochodów najemców mieszkań gminnych i związanej z tym adekwatnej podwyżki czynszu najmu (będzie to dotyczyć sytuacji, w której najemca osiąga dochody przekraczające progi dochodowe ustalone przez gminę), przy czym zasada ta dotyczy wyłącznie nowych umów najmu zawieranych po wejściu w życie nowelizowanej ustawy.
Przewidziana została również możliwość rozwiązania umowy najmu w sytuacji, gdy najemca ma tytuł prawny do innego lokalu nie tylko w tej samej miejscowości, ale również w miejscowości pobliskiej. Powinno to przyczynić się do wyeliminowania przypadków zajmowania mieszkań gminnych przez osoby, które równocześnie posiadają tytuł prawny do innego lokalu, niekiedy nawet do domu. Przyjęcie tej regulacji pozwoli gminom na odzyskanie dodatkowych lokali mieszkalnych i ich przeznaczenie dla najbardziejpotrzebujących.
Ponadto dla osób ubiegających się o najem lokalu od gminy wprowadzono obowiązek składania deklaracji o wysokości dochodów gospodarstwa domowego, oświadczenia o stanie majątkowym oraz – na żądanie gminy – oświadczenia o nieposiadaniu tytułu prawnego do innego lokalu położonego w tej samej lub pobliskiej miejscowości – pod rygorem odpowiedzialności karnej. Proponowana zmiana uzależnia nawiązanie stosunku najmu nie tylko od sytuacji dochodowej danej osoby, ale również od stanu majątkowego. Gmina będzie odmawiać zawarcia umowy najmu, a także jej przedłużenia na następny okres w przypadku niezłożenia tych dokumentów lub w sytuacji rażącej dysproporcji między niskimi zadeklarowanymi dochodami a wykazanym stanem majątkowym osoby ubiegającej się o najem.
Dla zabezpieczenia praw osób realnie najuboższych wprowadzono najem socjalny lokali mieszkalnych. Gmina będzie mogła każdy lokal spełniający wymogi ustawowe wynająć lub podnająć w ramach najmu socjalnego, co powinno zmniejszyć skalę problemów związanych z niedoborem takich lokali. Ponadto gmina dostanie instrument umożliwiający wyegzekwowanie od lokatorów zajmujących bardzo duże lokale zamianę tych lokali na mniejsze, bardziej adekwatne do ich potrzeb, z mniejszymi opłatami. Na radę gminy nakłada się obowiązek określenia w uchwale w sprawie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy normy powierzchni użytkowej lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, której przekroczenie będzie uprawniało gminę do wypowiedzenia umowy najmu z zachowaniem minimum 6-miesięcznego terminu wypowiedzenia, przy czym norma ta nie będzie mogła przekraczać wskazanej w ustawie górnej granicy, tj. 50 m2 – dla jednej osoby, a dla każdej kolejnej – 25 m2. Ma to wyeliminować sytuację, gdy jedna lub dwie osoby zajmują mieszkania o powierzchni nieproporcjonalnie dużej do ich potrzeb. Przyznanie takim osobom nowych, mniejszych lokali pozwoli zarazem zabezpieczyć potrzeby gospodarstw wieloosobowych.
Zgodnie z projektem wspomniane powyżej zmiany wejdą w życie po 12 miesiącach od ogłoszenia ustawy.
3. Zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych młodych ludzi opuszczających placówki opiekuńczo-wychowawcze lub kończących korzystanie z innych formy pieczy zastępczej
Osobie opuszczającej pieczę zastępczą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 697, z późn. zm.), młodzieżowe ośrodki wychowawcze oraz zakłady dla nieletnich może być przyznany pobyt w mieszkaniu chronionym.
Podstawą jest art. 53 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1769), zgodnie z którym mieszkanie chronione jest formą pomocy społecznej przygotowującą osoby tam przebywające, pod opieką specjalistów, do prowadzenia samodzielnego życia lub zastępującą pobyt w placówce zapewniającej całodobową opiekę. Mieszkanie chronione zapewnia warunki samodzielnego funkcjonowania w środowisku, a także integrację ze społecznością lokalną. Podkreślenia wymaga jednak, że regulacje w tym zakresie pozostają we właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jako element rozwiązań w obszarze pomocy społecznej. We właściwości ministra właściwego ds. budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa (tj. Ministra Inwestycji i Rozwoju) znajdują się natomiast programy
3
współfinansujące budownictwo mieszkaniowe. Na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla
bezdomnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1392) realizowany jest program wsparcia budownictwa społecznego, który umożliwia finansowanie części kosztów przedsięwzięcia, w wyniku którego powstaną m. in. mieszkania chronione. Wysokość finansowego wsparcia na realizację takiego przedsięwzięcia wynosi od 35% do 50% i mogą ubiegać się o nie: gminy (także w ramach inwestycji prowadzonej przez towarzystwa budownictwa społecznego), powiaty, organizacje pożytku publicznego i związki międzygminne.
Dotychczas, w latach 2007-2017, udzielono finansowego wsparcia na utworzenie 168 mieszkań chronionych. Brak większego zainteresowania gmin, jak i organizacji pozarządowych w tworzeniu mieszkań chronionych w ramach ww. programu wynikał z określenia zbyt rygorystycznych standardów dotyczących przedmiotowych mieszkań. W związku ze zmianą ustawy o pomocy społecznej, z dniem 1 marca 2018 r. zmianie ulegnie definicja mieszkań chronionych (tj. mieszkania chronione treningowe i wspierane). Wejdzie w życie także nowe rozporządzenie dotyczące standardów mieszkań chronionych. Zgodnie z projektem rozporządzenia w stosunku do obecnie obowiązującego rozporządzenia uelastycznieniu ulegnie standard mieszkań chronionych, uwzględniając specyfikę tych mieszkań oraz indywidualne potrzeby i możliwości psychofizyczne osób kierowanych do mieszkania chronionego odpowiedniego rodzaju (tj. mieszkania chronionego treningowego i wspieranego). Rozporządzenie wprowadzi także przepis szczególny w odniesieniu do mieszkań chronionych dla osób niepełnosprawnych poruszających się na wózkach inwalidzkich. W ocenie Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju nowe rozwiązania zwiększą zainteresowanie inwestorów tworzeniem mieszkań chronionych, również w ramach programu finansowego wsparcia.
Ponadto, będący obecnie przedmiotem prac parlamentarnych projekt ustawy o zmianie ustawy o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla
bezdomnych, ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw – w celu zwiększenia udziału organizacji pożytku publicznego w realizacji zasobów interwencyjnych (mieszkań chronionych, noclegowni i schronisk dla bezdomnych) – wprowadza wydłużenie terminu na realizację przedsięwzięcia z 24 do 36 miesięcy (dla organizacji pożytku publicznego) oraz złagodzenie procedur przyznawania i rozliczania wsparcia polegające na wydłużeniu z 30 do 60 dni terminu rozliczania kosztów przedsięwzięcia (dla wszystkich beneficjentów).
Z dotychczasowego doświadczenia wynikało bowiem, że z uwagi na oparty na wolontariacie charakter podejmowanej przez organizacje pożytku publicznego działalności, podmioty te, obawiając się, że nie zdążą wypełnić ciążących na nich obowiązków w przewidzianym terminie, rezygnowały z realizacji przedsięwzięć w ramach programu wsparcia budownictwa komunalnego.
Należy również zauważyć, że przedmiotowy projekt ustawy zakłada zwiększenie środków budżetowych i zmianę procedur ich przekazywania na finansowanie programu wsparcia budownictwa społecznego.
Od roku 2018 wprowadza się sukcesywny wzrost wydatków związanych z realizacją programu wsparcia zintegrowanego budownictwa czynszowego. Proponowane w projekcie nowelizacji maksymalne limity wydatków budżetu państwa, do wysokości których może zostać zasilony Fundusz Dopłat z przeznaczeniem na wypłaty finansowego wsparcia społecznego budownictwa czynszowego, wynikają z ram finansowych Narodowego Programu Mieszkaniowego. W latach 2019-2025 na pokrycie części kosztów inwestycji realizowanych m. in. przez jednostki samorządu terytorialnego planuje się wydatki budżetu państwa do kwoty 6 mld zł. Kwota ta koresponduje ze zdiagnozowanymi deficytami w zakresie lokali socjalnych, komunalnych oraz mieszkań na wynajem. Prognozowane łączne efekty zintegrowanego programu wsparcia społecznego budownictwa czynszowego, w okresie prognozy od 2018 r. do finansowania przy zapewnionych środkach budżetu państwa, oszacowano na poziomie ok. 170 tys. lokali mieszkalnych.

Z poważaniem
Jerzy Kwieciński

Ta strona używa ciasteczek Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close