Interpelacja w sprawie wspomagania rodzin biologicznych.

Interpelacja w sprawie wspomagania rodzin biologicznych.

W dniu 15 stycznia 2018 roku Poseł Małgorzata Zwiercan wystosowała interpelację  do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Pani Elżbiety Rafalskiej w sprawie wspomagania rodzin biologicznych.

Szanowna Pani Minister,

każde dziecko ma prawo do wzrastania w szczęściu i poczuciu bezpieczeństwa. Zazwyczaj taki stan umożliwia dziecku jego rodzina biologiczna. Niekiedy jednak izolowanie dziecka od rodziny jest konieczne ze względów na jego bezpieczeństwo fizyczne lub/i psychiczne.

W związku z powyższym chciałam zapytać:
Ile dzieci w roku 2015, 2016 i 2017 umieszczono poza rodziną biologiczną?

W jaki sposób pomaga się rodzinom, którym odebrano dzieci? Jak monitoruje się dalsze losy takiej rodziny?

Z poważaniem
Poseł Małgorzata Zwiercan

w dniu 26 lutego 2018 roku Poseł Małgorzata Zwiercan otrzymała odpowiedź na swoja interpelację  w sprawie wspomagania rodzin biologicznych.

Należy zauważyć, że obowiązujące w Polsce prawo nakłada na samorządy obowiązek wspierania rodzin w trudnej sytuacji życiowej, a działania te winny mieć charakter interdyscyplinarny. Źródeł regulacji prawnych wsparcia rodziny wychowującej dzieci, która ma problemy w wywiązywaniu się z funkcji opiekuńczo-wychowawczej wobec dzieci, szukać należy m.in. w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r., poz. 697, z późn. zm.). Podstawowym narzędziem działania systemu wspierania rodziny jest praca z rodziną. Jest ona ważna od momentu przeżywania przez rodzinę pierwszych trudności oraz niezbędna wówczas, gdy w rodzinie ma miejsce poważny kryzys, zagrażający dobru dziecka, i w konsekwencji dziecko zostaje na podstawie postanowienia sądu umieszczone poza rodziną.

Praca z rodziną prowadzona jest głównie w formie usług asystenta rodziny, który winien kontynuować pracę z rodziną również wówczas, gdy dzieci z tej rodziny zostaną umieszczone czasowo w pieczy zastępczej. Podejmowane w takiej sytuacji działania polegać winny przede wszystkim na udzieleniu rodzinie specjalistycznego wsparcia w celu uzyskania potencjału niezbędnego do podjęcia ponownie przez rodzinę trudu opieki  i  wychowania.

Asystent ma za zadanie opracowanie i realizację planu pracy z rodziną we współpracy z członkami rodziny i w konsultacji z pracownikiem socjalnym lub we współpracy z koordynatorem rodzinnej pieczy zastępczej, w przypadku dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej. Rolą asystenta rodziny jest pomoc rodzinie w poprawie jej sytuacji życiowej, a także pomoc rodzinom w rozwiązywaniu problemów socjalnych, psychologicznych i wychowawczych. Ponadto asystent rodziny ma wspierać aktywność społeczną i zawodową rodziny, motywować jej członków do podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Decyzja o przydzieleniu rodzinie asystenta rodziny, jako formy jej wsparcia, podejmowana jest zawsze przez kierownika ośrodka pomocy społecznej, na wniosek pracownika socjalnego, chyba że to rodzina występuje z wnioskiem, w sytuacjach o którym mowa w ustawie z dnia  z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (Dz. U. poz. 1860).

W 2016 r. w gminach zatrudnionych było ogółem 3 905 asystentów rodziny, z usług których w 2016 r. skorzystało ponad 43 tys. rodzin.

Odnosząc się do pytań Pani Poseł Małgorzaty Zwiercan uprzejmie informuję, że Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej dysponuje jedynie danymi ze sprawozdań rzeczowo-finansowych z wykonywania zadań z zakresu wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej obejmujących informacje o napływie dzieci do poszczególnych form pieczy zastępczej m.in. z rodzin naturalnych. Sumaryczną liczbę w poszczególnych latach przedstawia poniższa tabela.

Liczba dzieci poniżej 18 r.ż., które napłynęły z rodzin naturalnych do pieczy zastępczej w latach 2015 -2017
Rok Liczba dzieci
2015 12 684
2016 11 813
I półrocze  2017* 6 096
*Dane wstępne

W roku  2016  należy zauważyć niewielki spadek w stosunku do roku 2015 liczby dzieci, które napłynęły do pieczy zastępczej, co zdaje się potwierdzać zasadność zwiększania proponowanych rodzinie narzędzi wsparcia. Zmiany te świadczą także
o pozytywnych efektach programu 500+.

Miarą skuteczności pracy z rodziną prowadzonej między innymi przez asystentów rodziny,  przy wykorzystaniu i innych narzędzi jej wsparcia jest – oprócz statystyki napływów do pieczy dzieci z rodzin biologicznych – jest także statystyka odpływów ( powrotów)  dzieci do 18. roku życia z pieczy zastępczej do rodzin biologicznych, co ilustruje poniższy wykres.

 

 

 

Opracowanie MRPiPS na podstawie sprawozdań rzeczowo-finansowych z wykonywania zadań z zakresu wspierania rodziny
i systemu pieczy zastępczej z lat 2014 – 2016(stan na dzień 31 grudnia).

 

 

 
 

 

 

Jak można zauważyć od 2012 r utrzymuje się niewielka tendencja wzrostowa w odniesieniu  się do liczby dzieci powracających z pieczy zastępczej do rodzin naturalnych. Liczba dzieci (małoletnich  do 18 roku życia), które powróciły do swoich rodzin naturalnych w porównaniu z 2015 r. zwiększyła się o 184 dzieci, co potwierdzać może skuteczność i efektywność szeroko rozumianego systemu wsparcia (asystenci rodziny, koordynatorzy itp.). Zatem można stwierdzić, że wprowadzone ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej narzędzia   przynoszą oczekiwane  efekty, choć trudno uznać obserwowane zmiany za spektakularne. Według wstępnych danych za I półrocze 2017 roku do rodzin biologicznych powróciło łącznie 1 911 dzieci do 18 roku życia.

Jednocześnie informuję,  iż szczegółową informacją o liczbie dzieci umieszczonych przez sądy w pieczy zastępczej w poszczególnych latach i o ich ewentualnych przyczynach posiada resort sprawiedliwości.

Ponadto należy podkreślić, że proponowane rodzinom na mocy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej formy wsparcia to jedynie niektóre pozafinansowe narzędzia wsparcia rodziny, zwłaszcza związane bezpośrednio z pełnioną przez rodziców funkcją opiekuńczo-wychowawczą wobec swoich dzieci. Natomiast oferowany rodzinom wychowującym dzieci w Polsce system wsparcia obejmuje także  szeroki wachlarz usług z zakresu pomocy społecznej i przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu.

I tak  ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1769, ze zm.) w art. 2 ust. 1. określa, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.  Ponadto, zgodnie z art. 3. ust. 1 w/w ustawy, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. W katalogu trudnych sytuacji życiowych, z powodu których udziela się pomocy społecznej (art. 7 ustawy o pomocy społecznej), znajduje się m. in. bezradność w sprawach opiekuńczo – wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych i wielodzietnych. Zatem każda osoba lub rodzina może otrzymać – adekwatnie do potrzeb – pomoc w formie pieniężnej lub niepieniężnej.

Z uwagi na tematykę wystąpienia Pani Poseł Małgorzaty Zwiercan, odnoszącą się zwłaszcza do sytuacji kryzysowych w rodzinie, pominę szeroki system świadczeń rodzinnych oraz tak istotne w życiu rodzin wychowujących dzieci świadczenie wychowawcze 500 +, choć należy podkreślić, wszystkie instrumenty polityki prorodzinnej odgrywają szczególną rolę w życiu rodziny  i stanowią ważne źródło jej wsparcia.

Pragnę ponadto poinformować Panią Poseł, że w chwili obecnej trwają prace nad  nowelizacją ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w kierunku koniecznych zmian legislacyjnych. Niewątpliwie istotnym zagadnieniem, które podlega analizie jest odpowiednie wsparcie rodzin w kryzysie, aby w jak najdoskonalszy i najskuteczniejszy  sposób  zapewnić  im wsparcie w wychowaniu dzieci.

Ta strona używa ciasteczek Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close