Interpelacja w sprawie procedury adopcyjnej w Polsce

Interpelacja w sprawie procedury adopcyjnej w Polsce

W dniu 13 lipca 2018 roku Poseł Małgorzata Zwiercan wystosowała interpelację do Ministra Sprawiedliwości Zbigniewa Ziobro w sprawie procedury adopcyjnej w Polsce

 

Szanowny Panie Ministrze,

 

W Polsce od lat ilość adopcji orzeczonych przez sąd utrzymuje się na poziomie ponad 3 tysięcy dzieci, które trafiają do nowych rodzin. Ciągle jednak jest niewiele adopcji dzieci starszych oraz z niepełnosprawnością które nowe rodziny przyjmują dość niechętnie.
Sama procedura adopcji w Polsce jest długotrwała. Dodatkowo jej rozpoczęcie wydłużane jest przez nadmierne przeciąganie przez sądy terminu przesłania do ośrodka adopcyjnego postanowienia o pozbawieniu władzy rodzicielskiej. W tym czasie procedura jest wstrzymana i dzieci nie mogą być formalnie adoptowane, co wydłuża ich czas oczekiwania na kochającą rodzinę.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1.      Czy ministerstwo przeprowadza kontrole sądów w zakresie terminowości przesyłania postanowień m.in. w kwestiach pozbawienia władzy rodzicielskiej?

 

Z poważaniem
Poseł Małgorzata Zwiercan

 

 

W dniu 20 sierpnia Poseł Małgorzata Zwiercan otrzymała odpowiedź na swoją interpelację w sprawie procedury adopcyjnej w Polsce.

Minister Sprawiedliwości uprawniony jest do wykonywania zewnętrznego nadzoru administracyjnego nad działalnością administracyjną sądów, który obejmuje analizę i ocenę prawidłowości oraz skuteczności wykonywania przez prezesów sądów wewnętrznego nadzoru administracyjnego (art. 37f ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, t.j. Dz. U z 2018 r., poz. 23, ze zm., dalej: usp).

W ramach zewnętrznego nadzoru administracyjnego Minister Sprawiedliwości analizuje informacje roczne o działalności sądów, ustala ogólne kierunki wewnętrznego nadzoru administracyjnego, wykonywanego przez prezesów sądów apelacyjnych, kontroluje wykonywanie obowiązków nadzorczych przez prezesów sądów apelacyjnych oraz wydaje stosowne zarządzenia.

Zarówno sprawy adopcji, jak i pieczy zastępczej nad dzieckiem należą do właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, kierującego poza działem administracji rządowej rodzina, także działami – praca i zabezpieczenie społeczne.

Podkreślić należy, że szczegółowe regulacje obejmujące postępowanie adopcyjne zawiera ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej    (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 998) – dalej „uwr”. Zgodnie z treścią art. 154 ww. ustawy prowadzenie procedur przysposobienia oraz przygotowanie osób zgłaszających gotowość do przysposobienia dziecka stanowi wyłączna kompetencję ośrodka adopcyjnego.

Z danych statystycznych Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, że liczba tzw. adopcji krajowych i zagranicznych wyniosła odpowiednio:

– w roku 2012: 3212 i 274

– w roku 2013: 3225 i 312

– w roku 2014: 3198 i 294

– w roku 2015: 3082 i 279

– w roku 2016: 2979 i 286

– w I pół. roku 2017: 1453 i 66

W sprawach o przysposobienie, niezależnie od tego czy jest to tzw. adopcja krajowa czy zagraniczna, sąd nie prowadzi postępowania wykonawczego, w ramach którego monitoruje dalsze losy dziecka. Minister Sprawiedliwości nie ma kompetencji do sprawowania nadzoru nad działalnością ośrodków adopcyjnych, które funkcjonują na podstawie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Zgodnie z treścią przepisu art. 578 § 2  ustawy z dnia  17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1360) – dalej kpc, sąd w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia o pozbawieniu władzy rodzicielskiej przesyła je do właściwego ośrodka adopcyjnego, prowadzącego wojewódzki bank danych o dzieciach oczekujących na przysposobienie. Omawiana regulacja weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., a wskazany w niej termin jest instrukcyjny.

Poprzez zobowiązanie sądu do przesłania z urzędu przedmiotowego postanowienia, wojewódzki bank danych o dzieciach oczekujących na przysposobienie może wpisać informacje o dziecku do swego systemu informacyjnego i nadać bieg działaniom, mającym na celu doprowadzenie do znalezienia dla dziecka rodziny, która mogłaby je przysposobić.

Funkcjonowanie wojewódzkich banków danych o dzieciach oczekujących na przysposobienie zostało uregulowane w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej i zgodnie z art. 162 marszałek województwa wyznacza i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym ośrodek adopcyjny właściwy do prowadzenia banku danych                  o dzieciach z terenu województwa oczekujących na przysposobienie i informuje o tym sąd. Ze względów organizacyjnych należy przyjąć, że sądem, do którego marszałek województwa kieruje swą informację, jest właściwy sąd apelacyjny. Zadaniem prezesa tego sądu jest skuteczne przekazanie informacji wszystkim działającym w jego obszarze sądom okręgowym                  i rejonowym.

Odpowiadając na pytanie czy Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadza kontrole sądów w zakresie terminowości przesyłania postanowień m. in. w kwestiach pozbawienia władzy rodzicielskiej, uprzejmie informuję, że czynności kontrolne w zakresie terminowości przesyłania postanowień zgodnie z uregulowaniem określonym w art. 578 § 2 kpc były przez Ministra Sprawiedliwości podejmowane w ramach zewnętrznego nadzoru administracyjnego nad działalnością administracyjną sądów.

W związku z pismem Rzecznika Praw Dziecka dotyczącym powyższej problematyki, Ministerstwo Sprawiedliwości zwróciło się w 2013 r. do prezesów sądów okręgowych            o nadesłanie informacji dotyczących stosowania powyższej regulacji. Z analizy uzyskanych informacji wynikało, że od dnia 1 stycznia 2012 roku, tj. od momentu wejścia w życie przepisu art. 578 § 2 kpc, praktyka sądów opiekuńczych w stosowaniu tej regulacji nie była jednolita, nie tylko w skali kraju, lecz również na obszarze właściwości poszczególnych sądów okręgowych.

Z przeprowadzonej analizy wynikało, że część sądów nie dochowuje terminu określonego w art. 578 § 2 kpc, przy czym powody opóźnień są różnorodne. W niektórych sądach przyczyną przekroczenia 7-dniowego terminu było np. przesyłanie orzeczeń do innych podmiotów niż wskazane w tym przepisie.

Wobec powyższego, zasadnym w ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości było podejmowanie, poprzez czynności nadzorcze, działań w celu ujednolicenia praktyki                 i upowszechniania obowiązku wynikającego z ww. przepisu. Dlatego też Ministerstwo Sprawiedliwości działając w oparciu o przepis art. 37g usp wśród kierunków wewnętrznego nadzoru administracyjnego wykonywanego przez prezesów sądów apelacyjnych na rok 2015 wskazało tematykę prawidłowości wykonywania przez sądy obowiązku wynikającego z treści art. 578 § 2 kpc, z propozycją przeprowadzenia lustracji spraw, które uprawomocniły się        w roku 2014 r.

 

 

Z poważaniem

                                                                                                                        Michał Wójcik

Ta strona używa ciasteczek Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close